BilimGenelMakalelerSağlık

Detoks Nedir? Detoks Diyeti Zayıflatır Mı?

Sağlık ve güzellik dünyasının son dönemlerde popüler kelimesi: “DETOKS”

Detoks Nedir?

Detoks, insan vücudu dahil canlı bir organizmadan toksin maddelerin uzaklaştırılması anlamına gelir. İnsan vücudunda esas olarak karaciğer tarafından gerçekleştirilen “detoksifikasyon” işleminden türetilmiştir.

Toksin Nedir?

Toksin, canlı organizmaların doğal metabolik aktivitelerinin sonucunda oluşan ya da dışarıdan vücuda alınan zehirli maddelere denir. Vücutta üretilen toksinler arasında  laktik asit, üre ya da bağırsaktaki mikroorganizmaların ürettiği maddeler yer alır. Toksinler dışarıdan beslenmeyle, solunum yoluyla ya da fiziksel temasla alınabilir. Deniz mahsullerindeki cıva, böcek ilaçları, hava kirliliğinden kaynaklanan kurşun, tütün ürünlerindeki kimyasallar, alkol ve uyuşturucu dış toksinler arsında sayılabilir.

Detoks Diyeti Nedir?

Detoks diyetleri sadece meyve ve sebze suları içeren sıvı bir beslenmeyle hızlı bir şekilde yağ yaktırdığını ve kilo verdirdiğini iddia ediyor. Hızlı kilo kaybının yanında, sindirim sistemini, bağışıklık sistemini, saç, cilt ve tırnağı iyileştirdiği iddiaları da mevcut. Sıvı beslenmenin yanı sıra uzun süre oruç tutmayı, süt ve buğday ürünlerinin diyetten çıkarılmasını, çeşitli hap ve losyonlar kullanılmasını savunuyor. Detoks diyetleri 1 günden 1 aya kadar sürebiliyor. Vücut atıkları uzaklaştırmak için kendi yerleşik mekanizmasına sahip gelişmiş bir sistemdir.

Vücudumuz alkol, ilaç, ölü hücreler, sindirim atıkları, bakteri kaynaklı kimyasallar gibi toksinleri sürekli filtreler, yıkar ve atar. Cilt, bağırsak, böbrek, karaciğer gibi sayısız organımız bu amaçla yaratılmıştır. Bu sihirli işi yapabilecek özel bir içecek, hap ya da losyon yoktur. Meyve ve sebze suları ile vücudu toksinlerden arındırma fikri bilimsellikten uzak bir pazarlama stratejisidir.

Academy of Nutrition and Dietetic ve İngiliz Diyetetik Birliği’nin yakın zamanlı bildirisinde “Sıvı detoks diyetlerinin, zehirli yükleri atmada kısa ya da uzun vadede fayda sağladığına dair bilimsel araştırma yoktur.” ifadesi yer alıyor. Girişimcilerin ve şarlatanların vücudu zehirlediği iddia edilen toksinlerden arındıracağını iddia ettikleri detoks suları sahte bir tedaviyi satmak için kullanılan sözden ibarettir. Bahsettikleri gibi bir toksin vücutta birikecek olursa bu durum bireyi ölüme sürükler.

Detoks Diyetinin Zararları

Yo-Yo Etkisi

Aşırı bir detoks programının ardından hızlı bir şekilde kilo kaybı olabilir. Bu kayıp yağ yerine büyük ölçüde su ve glikojen (vücudun karbonhidrat deposu) kaynaklıdır. Diyet sonrasında yorgun ve sersemlemiş hissedebilirsiniz. Büyük ihtimalle daha az enerjik hissedeceksiniz. Detoks diyetlerindeki ciddi kalori kısıtlaması kas parçalanması ve aşırı yorgunluk hissinin yanı sıra baş ağrıları, huzursuzluk, kramp ve ishal ile sonuçlanabilir. Bazı insanlarda açlık detoksifikasyon yollarını baskıladığı için potansiyel olarak riskli bir uygulamadır. Bu programın sonunda eski yeme alışkanlıklarınıza döndüğünüzde kaybettiğiniz ağırlığı geri kazanmanız olasıdır.

Yüksek Ölçüde Sıvı Tüketme

Yeterli derecede su tüketmek iyi bir alışkanlıktır. Ancak bazen çok fazla su içmek, hiç su içmemek kadar tehlikeli olabilir. Detoks diyeti yalnızca sıvı gıdalardan oluştuğu için vücudumuzu tehlikeye sokabilir.

Süt ve Buğday Ürünlerinin Diyetten Çıkarılması

Detoks diyeti destekleyicileri detoksifiye olmak için vücudumuzun buğday ve süt ürünlerini dışlamaya ihtiyacı olduğunu iddia ediyor. Gerçek şu ki bu besinler vücudumuzun ihtiyacı olan besin ögelerini bize sağlıyor. Sonuç olarak bu gereksiz bir yaklaşımdır. Kaybedilen bu besin ögelerini başka gıdalardan karşılayamazsak vücudumuz için zararlıdır.

Eğer süte, buğdaya ya da herhangi bir besine alerjiniz veya intoleransınız olduğunu düşünüyorsanız uygun teşhis için en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız. Sizi güvenli ve kanıta dayalı tavsiyeler için diyetisyene yönlendirebilirler.

Sağlıklı Beslenme

Detoks diyetleri sıklıkla meyve  ve sebzelerin yararlarını destekler. Tabi ki meyve ve sebzeler sağlıklı beslenmenin bir parçasıdır ve günde en az 1 porsiyon meyve, sebze tüketmeliyiz. Meyve ve sebzeler, vitamin, mineral, lif ve antioksidan sağlar. Ancak tek bir meyve ya da sebze “tedavi” veya “mucize” sağlamaz. Önemli olan çeşitliliktir.

Sağlığı geliştirmek ve korumak için en iyi yaklaşım meyve, sebze, tahıl, süt ürünleri ve et ürünleriyle dengeli bir diyettir. Diyetle birlikte düzenli olarak egzersiz yapmanız, yeterince uyumanız ve temiz hava daha iyi hissetmenizi sağlayacaktır.

Esra Doğan

Beslenme ve Diyetetik 4. sınıf öğrencisi. Stajyer diyetisyen. Araştırmayı, keşfetmeyi, öğrendiklerini anlatmayı seven biri. Çocukluğundan beri mutfağa, yemek yapmaya meraklı. Yemek yapmaya da, yemek fotoğrafı çekmeye de bayılır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir