BilimGenelMakalelerSağlık

Yaralar Nasıl İyileşir?

Yaralar Nasıl İyileşir?

Kesikleri ve sıyrıkları onarmak için bir hücre ordusu gerekir. Yaraların iyileşmesi dört ana safhada gerçekleşir: Hemostasis, yangı, proliferasyon ve yeniden şekillenme.

Hemostasis, “kanın durması” anlamına gelmektedir ve bir yaranın kapanmasında ilk safhadır. Vücudun ilk savunma hattı, kan kaybını en aza indirmek için, etkilenen bölgedeki kan damarlarını daraltmak yani büzmektir.. Sonra trombositler açığa çıkmış dokuya yapışıp etkileşmeye başlar. Giderek daha fazla trombositin bir araya toplayarak deliği tıkamasını teşvik eder.

Delik kapanınca tıkanan yerin etrafında fibrin liflerinden bir ağ oluşmaya başlar, oradan geçen kan hücrelerini engeller ve yara onarılana kadar yarayı kapalı tutan bir pıhtı oluşturur. Bu işlem yalnızca birkaç dakikada gerçekleşir.

Kanamanın durmasıyla birlikte yerel kan damarları tekrar genişler, bağışıklık hücrelerinin o bölgeye ulaşmasına ve gerekli onarımları yapmalarına olanak verir.

Alyuvarlar ölü hücreleri temizler, hasarlı dokuyu ortadan kaldırır ve yaradan giren patojenleri yakalayıp fagositoz yöntemiyle yok eder. Proliferasyon denen onarım safhası için de bölgeyi hazırlarlar.

Bağışıklık sisteminin teşvikiyle fibroblast denen iğ biçimli uzun hücreler, sağlıklı dokuları bir arada tutan kolajen yapılarını yeniden inşa etmeye başlar. Epitel hücreleri yaranın üstünde bölünmeye ve boşluğu kapatacak biçimde hareket etmeye başlarlar. Yeni kan damarları oluşmaya başlar ve doku iyileşirken miyofibrostlar deliği kapatmak için yaranın kenarlarını gerer. Bu safha sona erince yeniden şekillenme zamanıdır. Fibroblastlar tarafından inşa edilen yapı yeniden düzenlenir ve iyileşme safhasında yapılan ama artık gerek kalmayan hücreler güvenli bir şekilde ortadan kaldırılır.

Enfeksiyonu Durdurmak

  1. Yaralanma : Yerel bölgedeki kan damarları hemen büzülür, kan kaybını azaltır ve kan dolaşımına bir şey girme riskini azaltır.
  2. Pıhtılaşma: Trombositlerden bir tıkaç oluşur. Pıhtılaşma ajanları bunu liflerden ve hapsolmuş kan hücrelerinden oluşan bir ağa dönüştürür ve deliği kapatır.
  3. Bağışıklık tepkisi: Bağışıklık sistemi hücreleri bölgeye hücum eder, bakterileri yakalayıp öldürür, ölü hücreleri ve hasarlı dokuyu temizler.
  4. Onarım: Diğer hücreler onarımlara başlar. Derinin altındaki destek ağı yeniden oluşturulur ve yaranın üzerinde yeni hücreler gelişir.
  5. Makrofaj: Makrofaj “büyük yutan” anlamına gelir. Bu hücreler patojenleri ve molozları temizlemekten sorumludur.
  6. Bağışıklık takviyesi: Bağışıklık hücreleri kan damarlarından geçip dokuya girer. Bu işleme ekstravazasyon denir.
  7. Granülasyon: Bölgeye yeni doku oluşmaya başlar. Bu oluşum önce düzensizdir, sonra yavaş yavaş düzgün hale gelir.
  8. Bakteriler: Açık yaralar, bakteri gibi patojenlerin vücuda girmesine izin verir.
  9. İzleri takip etmek : Bağışıklık hücreleri kimyasal işaretlerden oluşan bir izi takip ederek yara bölgesine çekilir.
  10. Yara dokusu: Dermis zarar görmüşse yeni kolajen lifleri onu onarmaya başlar. Yara izi oluşur.

Kaynak ve İleri Okuma:

  • www.bilimseldunya.com
Etiketler

Gözde Öztürk

Merhaba, ben Gözde! Ankara'da yaşıyorum, Atatürk Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik 3.sınıf öğrencisiyim.Bilgiye sahip olarak doğmuş birisi değilim. Öğretmeyi seviyorum ve öğrenmeye çalışıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı